Ochrona krajowych przedsi?biorstw przed nieuczciwymi praktykami handlowymi przedsi?biorstw z pa?stw trzecich.

Towary pochodz?ce z pa?stw trzecich mog? zagra?a? konkurencyjno?ci towarów pochodz?cych z przedsi?biorstw wspólnotowych, w tym przedsi?biorstw polskich.

Oferowane przez przedsi?biorstwa spoza Unii Europejskiej warunki sprzeda?y towarów oraz niskie ceny mog? wp?ywa? negatywnie na kondycj? finansow? oraz produkcj? przedsi?biorstw unijnych. W sytuacji gdy taki wp?yw nie jest wynikiem normalnej dzia?alno?ci rynkowej, a spowodowany jest nieuczciwymi praktykami handlowymi, Unia Europejska posiada instrumenty chroni?ce jej rynek wewn?trzny przed tego rodzaju dzia?aniami. Zastosowanie tych ?rodków s?u?y przywróceniu warunków uczciwej konkurencji na rynku.

Zastosowanie tego rodzaju ?rodków ochronnych mo?e niejednokrotnie by? w interesie samych przedsi?biorców. Dla ich zastosowania niezb?dna jest jednak inicjatywa pochodz?ca z samego sektora przedsi?biorstw. W jej wyniku podejmowane s? przez administracj? unijn? okre?lone dzia?ania chroni?ce rynek oraz funkcjonuj?cych na nim przedsi?biorców. Dla skorzystania z takich mo?liwo?ci konieczna jest jednak ?wiadomo?? prawna w?ród polskich przedsi?biorców, w jakich sytuacjach mog? broni? swoich interesów gospodarczych przed importem towarów konkurencyjnych spoza Unii.

Jakie rodzaje uprawnie? maj? polskie przedsi?biorstwa?

Ochrona polskich przedsi?biorstw ze strony Unii Europejskiej przed nieuczciwymi praktykami handlowymi ze strony importerów spoza Wspólnoty oparta jest na trzech mechanizmach. Mechanizmy te pozwalaj? odró?ni? normaln? dzia?alno?? rynkow? tych przedsi?biorstw od dzia?alno?ci zagra?aj?cej uczciwej konkurencji. Mechanizmy te maj? posta?: post?powa? antydumpingowych, post?powa? antysubsydyjnych oraz ?rodków ochronnych przeciw nadmiernemu importowi towarów.

Z dumpingiem mamy do czynienia w sytuacji, gdy importer, na przyk?ad z Chin, pobiera ni?sz? cen? za dany towar dostarczany do Unii Europejskiej ni? za ten sam towar sprzedawany na rynku krajowym. Celem takiego dzia?ania jest wyparcie konkurencji z rynku. Zazwyczaj du?e podmioty gospodarcze mog? przez okre?lony czas subsydiowa? towary dostarczane na konkretne rynki, krajowe czy te? regionalne, w celu wyeliminowania z nich rodzimej konkurencji. Po jej wyeliminowaniu mog? one podnie?? ceny do ich normalnych rynkowych rozmiarów, uzyskuj?c dzi?ki takiemu dzia?aniu wi?kszy udzia? w rynku konkretnego towaru w tym pa?stwie czy te? regionie.

Z post?powaniem subsydyjnym mamy do czynienia, gdy importer, na przyk?ad z Indii, dostarcza do Unii Europejskiej towar, którego ni?sza cena rynkowa wynika z faktu otrzymywania wsparcia publicznego w rodzimym pa?stwie, np. w Indiach. Wsparcie to mo?e polega? na otrzymywaniu pewnych ?wiadcze? (np. bezp?atna ziemia, bezp?atne maszyny, dotowana przez pa?stwo si?a robocza), jak równie? zwalnianiu przedsi?biorcy z pewnych op?at (np. op?at zwi?zanych z zatrudnianiem pracowników). Wspóln? cech? tych korzy?ci otrzymywanych od macierzystego pa?stwa jest to, ?e wp?ywaj? one na obni?enie ceny jednostkowej produkowanych przez konkretnego przedsi?biorc? i importowanych do Unii Europejskiej towarów.

Z nadmiernym importem mamy do czynienia w sytuacji, gdy konkretny asortyment towarów pochodz?cych spoza Unii Europejskiej jest importowany w takich ilo?ciach, które uniemo?liwiaj? rozwój przedsi?biorstw unijnych zajmuj?cych si? podobnym rodzajem dzia?alno?ci. Wykluczenie czy te? nadmierne ograniczenie mo?liwo?ci produkowania okre?lonych towarów na terenie Unii mo?e natomiast by? niekorzystne dla niej samej ze strategicznego punktu widzenia. Mo?e ono wp?ywa? na przyk?ad na jej bezpiecze?stwo czy te? na ochron? konsumentów. Dlatego te? w pewnych uzasadnionych przypadkach konieczne jest zapewnienie okre?lonego udzia?u w rynku dla danego asortymentu towarów produkowanych na terytorium Wspólnoty czy te? cz?sto na terytorium konkretnego pa?stwa cz?onkowskiego. Wprowadzane w tym celu ?rodki ochronne s?u?? czasowemu ograniczeniu szkodliwego dla przedsi?biorstw unijnych importu, pozwalaj?c na dostosowanie si? przedsi?biorstw wspólnotowych do nowych warunków rynkowych.

Z praktycznego punktu widzenia najcz??ciej stosowanym przez przedsi?biorców spoza Unii Europejskiej mechanizmem jest dumping. Subsydiowanie przedsi?biorstw z pa?stw trzecich jest du?o rzadsze. Niewykluczone, i? wynika to nie z mniejszego wyst?powania tego zjawiska, ale z mniejszej jego wykrywalno?ci, z uwagi na wi?ksze trudno?ci dowodowe. Powstaje jednak pytanie, jak takie praktyki handlowe zaobserwowa? oraz jak si? przed nimi broni?, wykorzystuj?c struktury i mechanizmy stworzone przez Uni? Europejsk?.

Jak mo?na zauwa?y? nieuczciwe praktyki?

Przedsi?biorca ma mo?liwo?? zauwa?enia, ?e sytuacja na rynku odbiega od stanu typowej rynkowej konkurencji. Pewne sygna?y generowane przez rynek mog? pomóc w identyfikacji negatywnych zmian na rynku, u?atwiaj?c jego ochron? przed nieuczciwymi praktykami handlowymi. Najcz??ciej spotykanym symptomem jest wyst?powanie na rynku du?ej ilo?ci okre?lonych towarów, np. rowerów górskich, tkanin czy te? cz??ci mechanicznych pochodz?cych z konkretnego pa?stwa, które konkuruj? na rynku z produktami danego przedsi?biorstwa czy te? grupy przedsi?biorstw. Ceny towarów oferowanych przez przedsi?biorstwo spoza Unii s? du?o ni?sze ni? ceny towarów podobnych produkowanych w Unii Europejskiej. Zauwa?alne jest, ?e taki nap?yw towarów wymusza na przedsi?biorstwach unijnych ograniczanie produkcji lub obni?anie cen. Z analizy rynku wida?, ?e podobne problemy maj? równie? inne przedsi?biorstwa unijne dzia?aj?ce w podobnej bran?y.

W takiej sytuacji jest bardzo prawdopodobne, ?e zmniejszenie konkurencyjno?ci unijnej produkcji konkretnych towarów nie jest wynikiem normalnych mechanizmów rynkowych, ale nieuczciwych praktyk handlowych. Nie mo?na jednak wykluczy?, ?e taka sytuacja jest wynikiem wi?kszej efektywno?ci produkcji przedsi?biorstw spoza Unii czy te? zastosowania bardziej innowacyjnych mechanizmów produkcji. Dlatego te? Komisja Europejska wprowadzi?a specjalne mechanizmy umo?liwiaj?ce ochron? rynku unijnego jedynie w sytuacji nieuczciwych praktyk handlowych. Ograniczenie dost?pu do rynku unijnego w sytuacjach normalnej rynkowej konkurencji jest bowiem sprzeczne z zobowi?zaniami mi?dzynarodowymi w zakresie wolnego handlu. Tylko w sytuacji zauwa?enia takich nieuczciwych praktyk handlowych przedsi?biorcy polscy mog? próbowa? wnioskowa? o wprowadzenie przewidzianych prawem mechanizmów ochronnych.

Jakie s? mo?liwo?ci obrony?

Zasadniczym ?rodkiem ochronnym w ramach post?powania antydumpingowego i antysubsydyjnego jest wprowadzanie przez Uni? dodatkowych op?at celnych, które wyrównuj? ró?nice w cenie towarów spoza Unii z cenami towarów produkowanych w Unii. Wysoko?? tego c?a jest okre?lona na podstawie oszacowania, w jakim zakresie praktyki handlowe maj? charakter nieuczciwy. Wprowadzone ?rodki ochronne mog? mie? równie? posta? minimalnych cen importowych, które s? ustalone na takim poziomie, ?e umo?liwiaj? odtworzenie normalnych warunków rynkowej konkurencji w Unii. Je?eli te minimalne ceny nie s? przestrzegane, mog? by? wprowadzone dodatkowe c?a importowe. Zazwyczaj w stosunku do ka?dego pa?stwa trzeciego, z którego dokonywany jest import zak?ócaj?cy warunki normalnej konkurencji, wydawana jest indywidualna decyzja okre?laj?ca indywidualne ?rodki ochronne oraz okres ich obowi?zywania.

W przypadku ochrony przed nadmiernym importem zazwyczaj wprowadzane ?rodki ochronne przyjmuj? posta? okre?lonego kontyngentu ilo?ciowego sprowadzanych do Unii towarów. Ten kontyngent ilo?ciowy jest równie? okre?lany indywidualnie dla ka?dego pa?stwa trzeciego. Bie??ce monitorowanie sytuacji na rynku po wprowadzeniu kontyngentu przeciwdzia?a wypaczeniu konkurencji w drug? stron?.

Taka ochrona rynku wprowadzana jest po przeprowadzeniu przez s?u?by Komisji Europejskiej okre?lonego badania rynku. Takie badanie rynku, skutkuj?ce wprowadzeniem mechanizmów ochronnych, prowadzone jest zazwyczaj na wniosek przedsi?biorców. Konieczne jest w zwi?zku z tym podj?cie okre?lonych dzia?a? przez samych przedsi?biorców. To na nich spoczywa obowi?zek zebrania dowodów, udokumentowanie szkody oraz zwi?zku przyczynowego, które to informacje s? przesy?ane do Komisji Europejskiej w formie skargi. Zasadnicz? kwesti? jest podejmowanie wspólnych dzia?a? w tej kwestii przez ca?y sektor, który wspólnie przygotowuje skarg? do Komisji Europejskiej. Aby dzia?anie w tym zakresie mia?o taki w?a?nie charakter, konieczne jest zebranie dowodów oraz poparcie skargi przez co najmniej 25 proc. sektora. Istniej? ró?nice mi?dzy procedur? antydumpingow? i antysubsydyjn? a procedur? przeciwko nadmiernemu importowi.

Procedura antydumpinowa i antysubsydyjna zapocz?tkowana jest skarg? przedsi?biorcy. Skarga powinna uprawdopodabnia? istnienie nieuczciwych praktyk handlowych i ich niekorzystnego wp?ywu na rynek. Na tej podstawie Komisja Europejska rozpoczyna w ci?gu 45 dni dochodzenie. W ramach dochodzenia Komisja zbiera informacje od wszystkich podmiotów zainteresowanych. Informacja o wszcz?ciu dochodzenia jest publikowana w Dzienniku Urz?dowym UE. Wszystkie zainteresowane podmioty mog? si? zg?asza? i czynnie pomaga? w dochodzeniu. Odbywa si? to pocz?tkowo poprzez wype?nienie przez przedsi?biorstwa wys?anego przez Komisj? kwestionariusza (w terminie 1,5 miesi?ca). Nast?pnie Komisja odwiedza przedsi?biorstwa i bada sytuacj? na miejscu. Ka?da taka wizyta trwa oko?o 1-2 dni. Na podstawie zebranych informacji Komisja przygotowuje raport, który przedstawia Radzie. Mo?e ona na jego podstawie wprowadzi? tymczasowe ?rodki ochronne. Ca?e post?powanie mo?e trwa? do 9 miesi?cy. W jego wyniku Rada zwyk?? wi?kszo?ci? g?osów mo?e wprowadzi? na okres minimum 5 lat stosowne ?rodki chroni?ce rynek, zazwyczaj maj?ce posta? minimalnej ceny importowej odnosz?cej si? do importu z konkretnego pa?stwa. Zazwyczaj decyzja taka jest podejmowana w ci?gu 6 miesi?cy od wprowadzenia ?rodków ochronnych w przypadku antydumpingu i 4 miesi?cy w przypadku post?powa? antysubsydyjnych.

W przypadku ochrony rynku przed nadmiernym importem towarów, podstaw? wszcz?cia tej procedury jest wniosek przedsi?biorstwa lub grupy przedsi?biorstw skierowany do w?adz danego pa?stwa cz?onkowskiego. W Polsce tak? rol? pe?ni Minister Gospodarki. Wniosek ten jest nast?pnie przekazywany przez te w?adze do Komisji Europejskiej. Wniosek taki spowoduje podj?cie dzia?a? przez Komisj? Europejsk?, je?eli zostanie w nim uprawdopodobniony znaczny wzrost importu okre?lonego towaru z danego pa?stwa trzeciego oraz negatywne skutki tego importu dla przedsi?biorstw (szkoda) oraz zwi?zek przyczynowy pomi?dzy tym importem i szkod?. Je?eli przedstawione informacje s? dla Komisji wystarczaj?ce, rozpoczyna ona procedur? w ci?gu 30 dni. W ramach dochodzenia Komisja zbiera informacj? od wszystkich podmiotów zainteresowanych. Informacja o wszcz?ciu dochodzenia jest publikowana w Dzienniku Urz?dowym UE. Wszystkie zainteresowane podmioty mog? si? zg?asza? i czynnie pomaga? w dochodzeniu. Odbywa si? to pocz?tkowo poprzez wype?nienie przez przedsi?biorstwa wys?anego przez Komisj? kwestionariusza (w terminie 1,5 miesi?ca). Nast?pnie Komisja odwiedza przedsi?biorstwa i bada sytuacj? na miejscu. Ka?da taka wizyta trwa oko?o 1-2 dni. Na podstawie zebranych informacji Komisja przygotowuje raport, który przedstawia Radzie, która mo?e na jego podstawie wprowadzi? w bardzo wyj?tkowych sytuacjach tymczasowe ?rodki ochronne na okres maksymalnie 200 dni. Ca?e post?powanie mo?e trwa? do 11 miesi?cy. W jego wyniku Rada wi?kszo?ci? kwalifikowan? g?osów mo?e wprowadzi? ?rodki ochronne, zazwyczaj w postaci kwot importowych odnosz?cej si? do ca?o?ci importu danego towaru spoza Unii, niezale?nie od kraju pochodzenia. ?rodki ochronne wprowadzone s? na czas okre?lony i stopniowo ograniczane w skutkach. S?u?? jedynie daniu dodatkowego czasu przedsi?biorstwom wspólnotowym na dostosowanie si? do nowych warunków konkurencji.

Ma?e i ?rednie przedsi?biorstwa

Nale?y tutaj zauwa?y?, ?e tego rodzaju ?rodki ochronne nie s? zarezerwowane wy??cznie dla du?ych przedsi?biorstw. Mog? z nich równie? skorzysta? ma?e i ?rednie przedsi?biorstwa. Z uwagi na konieczno?? zebrania niezb?dnych informacji na temat wp?ywu takich nieuczciwych praktyk handlowych na rynek, konieczne jest nawi?zanie wspó?pracy z innymi przedsi?biorstwami nie tylko z konkretnego pa?stwa, ale równie? z innych pa?stw cz?onkowskich Unii. Dlatego te? wa?ne z praktycznego punktu widzenia jest tutaj dzia?anie poprzez organizacje zrzeszaj?ce ma?ych i ?rednich przedsi?biorców, które dzia?aj?c jako "po?rednicy" mog? pomóc logistycznie i merytorycznie tak? skarg? przygotowa?. Mog? równie? pomóc w kontaktach z przedstawicielami krajowej administracji. Wa?ne jest równie? to, ?eby mali i ?redni przedsi?biorcy nie czekali z podj?ciem dzia?a? do momentu, w których szkoda jest trudna do naprawienia. Konieczne jest podejmowanie dzia?a? na wcze?niejszym etapie.

Pewnym u?atwieniem dla ma?ych i ?rednich przedsi?biorstw dzia?aj?cych w konkretnym regionie jest mo?liwo?? z?o?enia tzw. skargi regionalnej. Skarg? tak? mo?na z?o?y? w sytuacji, gdy w jednym z regionów Wspólnoty (regionem mo?e by? kraj, jego cz??? lub kilka krajów) rynek jest w wysokim stopniu odizolowany i za poszkodowanych mo?na uzna? producentów dzia?aj?cych w takim regionie, zazwyczaj ma?ych i ?rednich producentów. Je?eli region ten jest g?ównym przeznaczeniem importu rozpatrywanego towaru, to mog? istnie? podstawy do wszcz?cia np. regionalnego post?powania antydumpingowego.

Przes?ankami dla skuteczno?ci regionalnej skargi jest struktura lokalnego popytu, lokalnej produkcji oraz ukierunkowanie importu. Skarga taka mo?e by? z?o?ona, je?eli producenci z tego regionu sprzedaj? ponad 80 proc. produkcji w tym regionie, popyt jest pokrywany w niewielkim stopniu przez przedsi?biorców wspólnotowych spoza tego regionu (poni?ej 20 proc.), za? koncentracja importu w regionie przekracza 80 proc. Szkoda za? wyrz?dzana jest wi?kszo?ci przedsi?biorców w regionie. Przy spe?nieniu tych przes?anek skarga regionalna mo?e by? skuteczna.

Formalne wymagania w stosunku do skargi

Podstaw? prawn? dla podj?cia post?powa? ochronnych jest skarga. Jest ona dokumentem sformalizowanym, co oznacza ?ci?le okre?lony zakres oraz sposób przedstawienia informacji, które powinny si? w niej znale??.

W typowej skardze powinny znale?? si? cztery grupy informacji. Po pierwsze, dane dotycz?ce wnioskodawcy, informacje na temat produktu, w stosunku do którego istnieje domniemanie naruszenia regu? konkurencji, np. dumpingu, oraz informacja na temat krajów pochodzenia i innych zainteresowanych podmiotów. Po drugie, dowody potwierdzaj?ce istnienie domniemanych nieuczciwych praktyk handlowych. Po trzecie, dowody odno?nie do domniemanej szkody wyrz?dzonej okre?lonej ga??zi gospodarki. W ko?cu - dowody na temat zwi?zku przyczynowego mi?dzy domniemanymi nieuczciwymi praktykami handlowymi a szkod?.

Skarga musi by? poparta przez przedsi?biorców unijnych produkuj?cych, co najmniej 25 proc. towarów podobnych. Ten wska?nik produkcji oblicza si? na podstawie produkcji zlokalizowanej fizycznie we Wspólnocie, produkcji wytwórców niepowi?zanych z eksporterami lub importerami, produkcji wytwórców nieimportuj?cych rozpatrywanego produktu z krajów podejrzanych o stosowanie nieuczciwych praktyk handlowych lub importuj?cych dany towar w marginalnych ilo?ciach.

Takie informacje powinny by? poparte wiarygodnymi dokumentami. Mog? to by? faktury, dostarczane firmie oferty handlowe, oficjalne statystyki, publikacje w prasie specjalistycznej itd. Szkoda mo?e by? uprawdopodobniona poprzez ukazanie zmniejszenia si? udzia?u w rynku przez okre?lone przedsi?biorstwa, obni?enie ogólnego poziomu cen hurtowych i detalicznych, zmniejszenie rentowno?ci przedsi?biorstw wspólnotowych. Szkoda nie mo?e mie? charakteru czasowego czy te? sezonowego. Musi mie? ona wzgl?dnie sta?y charakter. Musi ona by? równie? znacz?ca. W skardze konieczne jest wykazanie równie? jednoznacznie zwi?zku przyczynowego pomi?dzy zaistnia?? strat? a wypaczaj?cym warunki uczciwej konkurencji importem z pa?stw trzecich.

Dotychczasowe post?powania

Zgodnie z danymi Komisji Europejskiej na koniec 2006 r. wdro?onych by?o 157 ?rodków ochronnych wprowadzonych przez Uni? Europejsk? przeciwko nieuczciwym praktykom handlowym przedsi?biorstw z pa?stw trzecich. W ramach tej liczby wprowadzono 134 ?rodki o charakterze antydumpingowym, 12 ?rodków antysubsydyjnych oraz ograniczenia ilo?ciowe importu z 11 pa?stw trzecich dotycz?ce 13 produktów. Oprócz tego, na dzie? 31 grudnia 2006 r., wci?? badane by?y nast?pne 83 przypadki ewentualnych nieuczciwych praktyk handlowych, które skutkowa? mog? wprowadzeniem dalszych ?rodków chroni?cych rynek wspólnotowy.

Z ogólnej liczby post?powa? ochronnych zako?czonych przez Komisj? Europejsk? wprowadzeniem ?rodków ochronnych w latach 2002-2006 najwi?cej dotyczy?o przemys?u chemicznego (36) oraz przemys?u hutniczego (27). Oprócz tego by?y równie? post?powania dotycz?ce przemys?u elektronicznego (17), tekstylnego (11), mechanicznego (10) oraz drzewnego.

W okresie 2002-2006 najwi?cej post?powa? ochronnych dotyczy?o importu z Chin (36), Rosji (9), Indii (8), Malezji (7), Tajwanu (6) oraz Tajlandii (5).

W obliczu wi?kszej integracji gospodarek ró?nych pa?stw oraz wynikaj?cej z tego wi?kszej wymiany handlowej istnieje potencjalne ryzyko naruszenia regu? konkurencji ze strony przedsi?biorstw z pa?stw trzecich na rynku Unii Europejskiej. Ró?nice w rozwoju gospodarczym poszczególnych pa?stw oraz wynikaj?cych z tego ró?nic wp?ywaj? na konkurencyjno?? przedsi?biorstw i ich towarów. Wa?na wydaje si? mo?liwo?? ochrony w?asnego rynku przed nieuczciwymi praktykami handlowymi ze strony przedsi?biorstw spoza Unii Europejskiej. Mechanizmy prawne wprowadzone w tym zakresie przez Komisj? Europejsk? zapewniaj? dodatkowy poziom ochrony. W celu jej zastosowania konieczna jest jednak aktywno?? ze strony samego sektora przedsi?biorstw. To na nich, jako na najbardziej zainteresowanych, ci??y obowi?zek wykazania istnienia takich praktyk oraz ich negatywnego wp?ywu na rynek. Pomocne mog? by? tutaj organizacje zrzeszaj?ce przedsi?biorców, które mog? po?redniczy? w przygotowywaniu i sk?adaniu skarg. W przypadku coraz wi?kszej regionalizacji Europy, istnienie skargi obejmuj?cej jedynie konkretne regiony czy te? pa?stwa mo?e by? dodatkowym instrumentem chroni?cym przedsi?biorców polskich.

?ród?o: http://mojafirma.infor.pl/