Nowe rozwi?zania techniczne umo?liwi? rejestrowanie wszystkiego, co widzimy i s?yszymy, oraz magazynowanie tych danych w osobistym archiwum. Gordon Bell i Jim Gemmell

Ulotno?? ludzkiej pami?ci mo?e by? bardzo deprymuj?ca. Daje si? we znaki dzie? w dzie? - a to umyka nam numer telefonu kolegi, a to nazwisko klienta albo tytu? ulubionej ksi??ki. Wymy?lamy niezliczone sztuczki, jak sobie z tym poradzi? - gryzmolimy na samoprzylepnych ?ó?tych karteczkach czy zak?adamy elektroniczne ksi??ki adresowe w ró?nych przeno?nych urz?dzeniach - ale i tak wa?ne informacje wci?? gdzie? gin?. Nasz zespó? w o?rodku badawczo-rozwojowym Microsoftu, Microsoft Research, podj?? wi?c prób? prowadzenia elektronicznej kroniki wszystkich aspektów ?ycia cz?owieka.

Rozpocz?li?my od siebie (a konkretnie od Bella). Przez ostatnie sze?? lat starali?my si? zapami?ta? ca?? wymian? informacji mi?dzy Bellem a innymi lud?mi i komputerami. Rejestrowali?my wszystko, co widzia? i s?ysza?, zapisywali?my ka?d? stron? internetow?, któr? odwiedzi? - i zmagazynowali?my w jego osobistym cyfrowym archiwum wspomnie?, które jest jednocze?nie ?atwe do przeszukiwania i bezpieczne.

Elektroniczne archiwum to co? wi?cej ni? pomocnik pami?ci, który przywo?a dawne wydarzenia, rozmowy czy plany. Przeno?ne czujniki mog? równie? rejestrowa? dane niezauwa?alne dla cz?owieka, jak poziom tlenu we krwi czy st??enie CO2 w powietrzu. Komputer przegl?da je i wyszukuje prawid?owo?ci - na przyk?ad urz?dzenie zastosowane u chorego na astm? dziecka mo?e okre?li?, w jakich warunkach ?rodowiska zwi?kszaj? si? jego k?opoty z oddychaniem. Zapis ka?dego z trzech miliardów skurczów serca w ci?gu ca?ego ?ycia cz?owieka oraz innych wska?ników fizjologicznych pozwoli ostrzec przed zawa?em serca. Lekarze, dysponuj?c takimi informacjami, wytropi? wszelkie nieprawid?owo?ci, zanim jeszcze choroba si? rozwinie. B?d? mieli dost?p do szczegó?owych, zbieranych na bie??co danych, a pacjent ju? nie b?dzie z zak?opotaniem drapa? si? w g?ow?, gdy us?yszy pytanie: "Kiedy po raz pierwszy ?le si? pan poczu??"

Nasze przedsi?wzi?cie, któremu nadali?my nazw? MyLifeBits, przynios?o par? rozwi?za? informatycznych niezb?dnych do stworzenia elektronicznego archiwum wspomnie? z ca?ego ?ycia. Odkryli?my, ?e si?ganie do tego archiwum, pozwalaj?c prze?y? minione chwile powtórnie, wraz z towarzysz?cymi im niegdy? d?wi?kami i widokami, wzbogaca nasze refleksje równie skutecznie jak Internet badania nau- kowe. Wystarczy par? klikni?? myszk?, by odnale?? ka?de przeczytane kiedy? s?owo, niezale?nie od tego, czy by?o w e-mailu, dokumencie elektronicznym czy na stronie internetowej. Komputery b?d? analizowa? cyfrowe wspomnienia i pomaga? w organizowaniu zaj??, pokazuj?c na przyk?ad, ?e za ma?o czasu po?wi?camy na realizacj? celów najwa?niejszych w naszej hierarchii warto?ci. Regularny zapis lokalizacji pozwoli tworzy? animowane mapy z podró?y. I chyba, co najwa?niejsze, elektroniczne archiwa kiedy? umo?liwi? wszystkim przekazanie swych szczegó?owych ?yciorysów w ciekawej formie potomkom. Dzisiaj na to mog? sobie pozwoli? tylko s?awni i bogaci.

Wizja pami?ci wspomaganej przez urz?dzenia po raz pierwszy pojawi?a si? pod koniec II wojny ?wia- towej. Rozwa?a? j? Vannevar Bush, wówczas dyrektor ameryka?skiego biura rz?dowego nadzoruj?cego badania na potrzeby wojska. Wymy?li? on Memex (memory extender - dodatek do pami?ci), archiwum magazynuj?ce na mikrofilmach wszystkie przeczytane przez u?ytkownika ksi??ki, nagrania i ca?? jego korespondencj?. Memex mia? by? wbudowany w biurko i wyposa?ony w klawiatur?, mikrofon i kilka ekranów. Mikrofilmowe kopie wszystkich zdj?? i dokumentów osoba pracuj?ca przy takim biurku mia?aby sporz?dza? za pomoc? specjalnej kamery; mog?aby te? tworzy? nowe dokumenty, pisz?c po czu?ym na dotyk ekranie. A po oddaleniu si? od biurka - fotografowa? aparatem fotograficznym zamocowanym na czole. Najbardziej proroczy by? pomys? Busha, ?e nale?y tak zaprojektowa? Memex, aby na?ladowa? my?lenie skojarzeniowe cz?owieka. Opisywa? to bardzo sugestywnie: "Maj?c jeden element, przeskakuje natychmiast do nast?pnego, nasuni?tego przez skojarzenie podobnie jak w misternej sieci szlaków wiod?cych przez komórki nerwowe mózgu".

Przez nast?pne pó?wiecze pionierzy informatyki i techniki komputerowej, w?ród nich Ted Nelson i Douglas Engelbart, rozwin?li niektóre pomys?y Busha, a wynalazcy Internetu, buduj?c uk?ad po??czonych odno?nikami stron WWW, zapo?yczyli od niego koncepcj? "sieci szlaków". Natomiast skonstruowanie samego Memexu wydawa?o si? nierealne. Ostatnio jednak szybki rozwój technologii wytwarzania czujników, pami?ci i procesorów sprawi?, ?e urzeczywistniaj? si? nowe, cyfrowe narz?dzia do zbierania, przechowywania i analizy danych. Projekty te s? znacznie ?mielsze ni? wizja Busha.

Wiek w pami?ci
WZROST POJEMNO?CI urz?dze? do gromadzenia danych jest wprost zdumiewaj?cy. Na twardym dysku, który dzi? mo?na kupi? za 600 dolarów, zmie?ci si? terabajt (bilion bajtów) danych. To wystarczy, by przechowa? wszystko, co cz?owiek przez 60 lat przeczyta (??cznie z e-mailami, stronami internetowymi, ksi??kami i gazetami), wys?ucha (ca?e archiwum zakupionych w tym czasie utworów muzycznych), przegada (po osiem godzin dziennie) i obejrzy (licz?c 10 zdj?? dziennie) [tabela na stronie 48]. Je?li utrzymaj? si? obecne tendencje, to nie dalej ni? za 10 lat t? sam? ilo?? informacji da si? przenie?? na pami?? typu flash w telefonie komórkowym, podczas po??czenia bezprzewodowego z pecetem, którego dysk o pojemno?ci 4 TB kosztowa?by 100 dolarów. Za 20 lat pami?? 250-terabajtowa b?dzie dost?pna za 600 dolarów. Zmieszcz? si? w niej dziesi?tki tysi?cy godzin filmów i dziesi?tki milionów zdj?? - powinno wystarczy? ka?demu jako magazyn wszelkich mo?liwych danych z ponad 100 lat.

Na rynku pojawiaj? si? te? nowe niedrogie czujniki, które upowszechni? si? prawdopodobnie w krótkim czasie. Niektóre rejestruj? wiele informacji o zdrowiu u?ytkownika i jego aktywno?ci fizycznej. S? równie? takie, które mierz? temperatur?, wilgotno??, ci?nienie i poziom o?wietlenia otoczenia albo nawet potrafi? z pewnej odleg?o?ci wykry? obecno?? ciep?ych obiektów. Cz??? przyrz?dów zak?ada si? na siebie, inne ustawia si? w pomieszczeniach lub wbudowuje w ró?ne urz?dzenia. Taki zamontowany w lodówce czujnik mo?e ?ledzi? nasze zwyczaje ?ywieniowe, rejestruj?c, ile razy j? otwieramy. Mikrofony i kamery s? ju? na tyle tanie, ?e mo?na je instalowa? dos?ownie wsz?dzie - najlepszym przyk?adem s? telefony komórkowe, w których aparat fotograficzny jest ju? w?a?ciwie standardem, a niebawem b?dzie nim te? funkcja nagrywania g?osu.

I wreszcie - dzi?ki zdecydowanemu wzrostowi mocy obliczeniowej w ci?gu ostatnich 10 lat - pojawi?y si? procesory, które mog? ogromne ilo?ci danych skutecznie przeszukiwa?, analizowa? i wizualizowa? wyniki swoich dzia?a?. Zwyk?y laptop jest w stanie prowadzi? baz? danych niemal 100 razy wi?ksz? ni? baza danych du?ego banku w latach osiemdziesi?tych. Niedrogi telefon komórkowy umo?liwia przegl?- danie stron internetowych i odtwarzanie filmów, a nawet rozumie niektóre polecenia g?osowe.

Ro?nie jako?? urz?dze? do rejestracji i przechowywania danych, zatem coraz wi?cej ludzi zaczyna tworzy? elektroniczne kroniki swojego ?ycia. Dost?p do tanich i dobrych cyfrowych aparatów fotograficznych (równie? tych montowanych w telefonach komórkowych) wywo?a? eksplozj? popularno?ci fotografowania. Blogi ze zdj?ciami staj? si? powszechniejsze ni? w?asne strony internetowe. Przeno?nymi urz?dzeniami elektronicznymi i zak?adaniem internetowych pami?tników zainteresowali si? zw?aszcza ludzie m?odzi. B?yskawiczne rozpowszechnienie si? elektronicznego pami?tnikarstwa mimo do?? jeszcze prymitywnych narz?dzi, pokazuje wyra?nie, jak g??boka jest potrzeba opisywania swojego ?ycia. Z pewno?ci? zainteresowanie tymi mo?liwo?ciami znacznie wzro?nie, gdy elektroniczne rejestrowanie wspomnie? stanie si? ?atwiejsze i b?dzie dawa?o wi?cej mo?liwo?ci.
?ród?o: http://www.swiatnauki.pl/