Handlujesz na du?? skal? na Allegro? Twój sklep internetowy nie p?aci VAT? Uwa?aj. Ju? jutro zapuka skarbówka. W realu.

Liczba polskich internautów przekroczy?a 11 milionów. I ro?nie. Odsetek tych, którzy nie tylko surfuj? w sieci, ale tak?e robi? w niej zakupy, si?ga 25 proc. I ro?nie. Warto?? handlu internetowego w 2006 r. zbli?y?a si? do rekordowych 5 mld z?. I ro?nie. Jak ?nie?na kula.

Podr?cznik w r?k?

Firma Gemius szacuje, ?e w 2010 r. nie oko?o 1,5 proc. (jak jest dzi?), ale 4 proc. ca?ego handlu detalicznego przypadnie na e-commerce. Wydamy w internecie 16 mld z?.

Wiedz? o tym nie tylko analitycy. Zauwa?y? to te? fiskus. Wystarczy zajrze? do „Zada? dla urz?dów kontroli skarbowej na rok 2007”. Spenetrowanie handlu w internecie jest jednym z priorytetów. „Rosn?ca skala tego zjawiska zmusza organy kontroli skarbowej do wnikliwego zainteresowania si? tym segmentem rynku i wypracowania adekwatnych metod kontroli” — czytamy w dokumencie.

Nie ma w?tpliwo?ci: fiskus chce ?mielej wkroczy? w wirtualny ?wiat. Co to znaczy w praktyce?

— Zmiana b?dzie du?a. Dotychczas kontrole e-handlu prowadzi?y wybrane Urz?dy Kontroli Skarbowej (UKS) w ramach eksperymentu. W tym roku tego typu kontrole po raz pierwszy b?d? prowadzone przez wszystkie urz?dy i koordynowane przez Ministerstwo Finansów — wyja?nia Tomasz Korzecki, nowy naczelnik wydzia?u informatyki w Departamencie Kontroli Skarbowej Ministerstwa Finansów.

Na razie jednak rzeczywisto?? skrzeczy. Inspektorzy czasem nie tylko nie wiedz?, jakie zagro?enia niesie e-commerce, ale nawet tego, czym tak naprawd? jest sam internet.

— Inspektorzy musz? si? nauczy?, ?e internet to bardzo cenne ?ród?o informacji. Za jego pomoc? mo?e by? prowadzona sprzeda?, która nie jest ewidencjonowana. Je?li na wizytówce kontrolowanej firmy czy na jej samochodzie widnieje adres strony internetowej, to trzeba j? sprawdzi?, tak jak ka?d? inn? faktur?. Sam kiedy? kontrolowa?em hurtowni? i okaza?o si?, ?e jednocze?nie prowadzi ona na du?? skal? sprzeda? detaliczn? w internecie. Bez wymaganej kasy fiskalnej! — mówi Tomasz Korzecki.

Misjonarze z Francji

?eby poprawi? znajomo?? tematu, minister finansów stworzy? specjalny podr?cznik metodyki kontroli, przeznaczony dla urz?dników fiskusa. A ten powsta? dzi?ki pomocy Francuzów.

Wszystko zacz??o si? w pa?dzierniku 2004 r. W ramach projektu Phare 2003 „Wsparcie polskiej administracji podatkowej” rozpocz?to „dzia?ania kontrolne skierowane na firmy oferuj?ce us?ugi lub towary przez internet”. Pieni?dze (180 tys. euro) wy?o?y?a Unia Europejska — g?ównie na szkolenia prowadzone przez ekspertów z francuskiej skarbówki (przeprowadzili 18 tzw. misji). To oni najpierw rozpoznali sytuacj?, a potem opracowali za?o?enia polskiej strategii walki z przest?pczo?ci? w internecie. W lipcu 2005 r. grupa urz?dników z kilku wybranych UKS-ów i izb skarbowych zacz??a w wirtualnym ?wiecie szuka? firm unikaj?cych podatków. Z pocz?tkiem 2006 r. pilota? si? sko?czy? i pod lup? fiskusa znalaz?y si? wszystkie województwa.

Pod koniec zesz?ego roku Francuzi zako?czyli misj?. Przeszkolili dok?adnie 39 osób: z UKS-ów oraz urz?dów i izb skarbowych. To one, jako koordynatorzy ds. e-handlu, monitoruj? internet, typuj? podmioty do kontroli, okre?laj? obszary ryzyka i nadzoruj? kontrole prowadzone w ich jednostkach.

Na pierwszej linii frontu walki z oszustwami podatkowymi w sieci maj? stan?? UKS-y. Koordynator jest w ka?dym z nich. W przeciwie?stwie do urz?dów skarbowych UKS-y maj? te? wyszkolonych analityków, a w trudniejszych sprawach mog? liczy? na pomoc specjalistów z resortu finansów, cho?by informatyków.

Pomóc ma te? sprz?t. We wszystkich UKS-ach fiskus uruchomi Argos: specjalny modu? przeszukiwania internetu, b?d?cy cz??ci? Informatycznego Systemu Wspomagania Kontroli Skarbowej (ISKOS). Jak on dzia?a? Inspektor po wybraniu strony WWW z jakiej? bran?y (na li?cie podejrzanych s? cho?by kosmetyki i elektronika), zleca wyszukanie s?ów kluczy, które Argos nast?pnie odnajduje w ca?ej sieci. Przy czym s?owami kluczami mog? by? dane identyfikacyjne (telefon, adres etc.), ale te? popularne, cho?by na aukcjach, frazy z og?osze?, takie jak „bez VAT”, „obcinamy VAT” itp.

Pocz?tek drogi

To w?a?nie unikanie p?acenia VAT-u i w fazie pilota?u, i obecnie zdarza si? najcz??ciej. Trzeba pami?ta?, ?e ka?dy, kto w ci?gu roku sprzeda na portalach aukcyjnych czy w sklepie internetowym towary lub us?ugi za wi?cej ni? 10 tys. euro automatycznie podlega podatkowi VAT. Je?li si? temu nie podporz?dkuje, narazi si? nie tylko na konieczno?? jego zap?acenia z odsetkami, ale równie? na dodatkowe sankcje (np. za brak kasy fiskalnej czy nierzetelne prowadzenie ksi?g rachunkowych).

Od 1 lipca do 31 grudnia 2005 r. fiskus przeprowadzi? 160 kontroli internetowych. W 86 z nich wykryto nieprawid?owo?ci, a uszczuplenia wynios?y 980 tys. z?. W 2006 r. kontroli (zarówno urz?dów skarbowych, jak i UKS) by?o ju? 398. Z tego 223 zako?czy?o si? ustaleniami: na ponad 2,7 mln z?. Niewiele. Szczególnie gdy porówna? to cho?by z wy?udzeniami VAT przez mafi? paliwow? (tam ustalenia podatkowe si?ga?y setek milionów z?otych).

— Nie mo?na porównywa? tych kwot. Wy?udzenia paliwowe polegaj? na umieszczeniu w ?a?cuszku transakcji tzw. s?upa, od którego nie mo?na wyegzekwowa? nale?nego podatku, bo jedyn? jego w?asno?ci? jest Fiat 126p, a miejscem zamieszkania: areszt ?ledczy lub budka z piwem. A przy oszustwach internetowych ?ci?galno?? si?ga 100 proc. — mówi Tomasz Korzecki.

I dodaje, ?e cho? kontrole dotycz? g?ównie ma?ych podatników, ich maj?tki nie s? wcale wirtualne.

— Poza tym liczba kontroli nie jest na razie du?a, ale spotkajmy si? za dwa lata... — proponuje Tomasz Korzecki.

Kup teraz z podatkiem

Pod lup? inspektorów wpadn? g?ównie uczestnicy aukcji internetowych. Przede wszystkim Allegro. I nic dziwnego. To na ten serwis przypada wi?kszo?? obrotów polskiego e-handlu. Tylko w 2006 r. za jego po?rednictwem w?a?ciciela zmieni?o 46 mln przedmiotów (w 2005 r. 25 mln), wartych 2,5 mld z? (blisko tysi?c istniej?cych polskich e-sklepów osi?gn??o w tym samym czasie nieco ni?szy obrót).

Tak dynamiczny rozwój serwisów aukcyjnych to zas?uga coraz popularniejszego sposobu sprzeda?y typu „kup teraz”. W przeciwie?stwie do licytacji, tu sprzedaj?cy wystawia dany towar w du?ych ilo?ciach i po sta?ej cenie.

— Tak? dzia?alno?? traktuje si? jako alternatyw? dla posiadania w?asnego skle- pu internetowego. Tyle ?e pod wzgl?dem podatkowym nic si? nie zmienia. Je?eli sprzeda? ma du?? cz?stotliwo??, jest prowadzona w sposób ci?g?y i zorganizowany, stanowi dzia?alno?? gospodarcz?, od której trzeba zap?aci? podatek dochodowy i VAT — mówi jeden z wyszkolonych inspektorów.

A allegrowicze zazwyczaj tego nie robi?. Z dotychczas skontrolowanych podmiotów blisko 35 proc. w ogóle nie zarejestrowa?o dzia?alno?ci gospodarczej. Odsetek ten si? jednak zmniejsza. Coraz wi?cej jest za to firm, które mimo zarejestrowania dzia?alno?ci nie wykazuj? obrotów uzyskiwanych w internecie.

Jaki? czas temu ?ódzki UKS przeprowadzi? szeroko zakrojon? akcj? przeciw wirtualnym oszustom. W jej rezultacie nieuczciwi e-sprzedawcy zacz?li wychodzi? z szarej strefy. Po jakim? czasie, gdy okaza?o si?, ?e zarobek nie jest ju? tak ?atwy, zacz?li kombinowa? mocniej. Ju? nie tylko unikali podatków, ale tak?e zacz?li u?ywa? fa?szywych dokumentów do zak?adania kont aukcyjnych i rachunków bankowych. Inspektorzy musieli poprosi? o pomoc policj?.

Pomaga policja i donosy

W policji e-przest?pstwami zajmuje si? kilkunastu funkcjonariuszy z komendy g?ównej, kilkunastu z Centralnego Biura ?ledczego, paru ze szkó? policyjnych oraz kilkuosobowe zespo?y w wydzia?ach ds. przest?pczo?ci gospodarczej w komendach wojewódzkich. ??cznie blisko 100 funkcjonariuszy. Najlepsi z nich szkolili inspektorów skarbowych.

— Na co dzie? wspó?pracujemy g?ównie nieformalnie, bo tak szybciej. Trzeba jednak pami?ta?, ?e nie wszystkie e-przest?pstwa interesuj? i nas, i policj? — mówi jeden z inspektorów.

Najwi?ksz? pomoc skarbówka uzyskuje jednak od w?a?cicieli portali aukcyjnych, firm hostingowych (w przypadku e-sklepów) oraz banków. To dzi?ki ich informacjom ustala bez problemu obrót danego podmiotu, a wi?c równie? podstaw? opodatkowania. Fiskus, jak to fiskus, korzysta te? z donosów.

— Trudno si? dziwi?, ?e p?ac?cy podatki nie godz? si? na nieuczciw? konkurencj?. Nikomu nie podoba si? rywalizacja na nierównym boisku — mówi jeden z naszych rozmówców.

Zarówno on, jak i inni koordynatorzy podatkowych oszustów b?d? szuka? w tym roku nie tylko na portalach aukcyjnych i w e-sklepach. Zajrz? te? do firm webmasterskich, a nawet ró?nych grup dyskusyjnych. Spotkaj? zaskoczonych, niczego nie?wiadomych internautów? Raczej nie.

— Najcz??ciej kontrolowani, szczególnie ci nierejestruj?cy w ogóle dzia?alno?ci gospodarczej, od razu wiedz?, ?e chodzi o sprzeda? w internecie. ?ami? prawo ?wiadomie, licz?c, ?e a nu? si? uda. Zrobimy wszystko, by si? przeliczyli — puentuje Tomasz Korzecki.

?ród?o: http://www.pb.pl/